ไขข้อข้องใจ ทำรากฟันเทียมเจ็บไหม? พักฟื้นกี่วัน

ถ้าถามคนที่กำลังคิดจะทำรากฟันเทียม สิ่งที่พวกเขากังวลที่สุดมักมีอยู่สองเรื่อง คือ "จะเจ็บไหม" กับ "ต้องหยุดงานกี่วัน" ภาพของการฝังวัสดุลงในกระดูกฟังดูน่ากลัวอยู่ไม่น้อย แต่ในความเป็นจริงประสบการณ์ของคนไข้ส่วนใหญ่เบากว่าที่จินตนาการไว้มาก

ระหว่างทำ เจ็บไหม

ระหว่างขั้นตอนฝังรากฟันเทียม ทันตแพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่ให้ก่อน ซึ่งช่วยให้บริเวณนั้นชาจนไม่รู้สึกเจ็บ สิ่งที่คนไข้มักรู้สึกจะเป็นแค่แรงกดหรือเสียงสั่นสะเทือนเบาๆ เท่านั้น หลายคนบอกว่าตอนฉีดยาชายังรู้สึกมากกว่าตอนฝังเสียอีก สำหรับคนที่กลัวมากเป็นพิเศษ บางคลินิกมีตัวเลือกให้ยาช่วยผ่อนคลายร่วมด้วย ซึ่งควรปรึกษาทันตแพทย์ล่วงหน้า

หลังทำ เจ็บแค่ไหน

เมื่อยาชาหมดฤทธิ์ ราวๆ 2-4 ชั่วโมงหลังทำ จะเริ่มรู้สึกตึงหรือปวดตื้อๆ บริเวณที่ผ่าตัด ระดับความเจ็บส่วนใหญ่ใกล้เคียงกับการถอนฟัน หรือน้อยกว่าด้วยซ้ำ อาจมีอาการบวมและช้ำที่แก้มได้บ้างในช่วง 2-3 วันแรก ซึ่งเป็นเรื่องปกติ ยาแก้ปวดที่ทันตแพทย์จ่ายให้มักควบคุมอาการได้ดี และการประคบเย็นในช่วง 24 ชั่วโมงแรกก็ช่วยลดบวมได้

ความเจ็บจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับหลายอย่าง เช่น จำนวนตำแหน่งที่ทำรากฟันเทียม ต้องปลูกกระดูกเสริมด้วยหรือไม่ และความไวต่อความเจ็บของแต่ละคน

พักฟื้นกี่วัน

คนไข้ส่วนใหญ่กลับไปทำงานหรือใช้ชีวิตตามปกติได้ภายใน 1-3 วัน โดยช่วง 2-3 วันแรกควรพักผ่อนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนัก และเลือกกินอาหารอ่อนๆ ไม่ร้อนจัด หลังจากนั้นอาการบวมและปวดจะค่อยๆ ลดลงเอง แผลที่เหงือกมักหายภายใน 1-2 สัปดาห์

แต่ควรเข้าใจไว้ด้วยว่า "พักฟื้น" กับ "เสร็จสมบูรณ์" เป็นคนละเรื่องกัน หลังทำรากฟันเทียม กระดูกต้องใช้เวลาประมาณ 2-4 เดือนในการยึดติดกับรากฟันเทียมให้แข็งแรง ก่อนจะใส่ครอบฟันถาวร ช่วงนี้แม้จะใช้ชีวิตได้ปกติ แต่ก็ต้องดูแลช่องปากอย่างสม่ำเสมอ

ดูแลตัวเองอย่างไรให้หายไวและเจ็บน้อย

ช่วงแรกควรทำตามคำแนะนำของทันตแพทย์อย่างเคร่งครัด ประคบเย็นนอกแก้มช่วง 24 ชั่วโมงแรก กินยาตามที่สั่ง เลี่ยงอาหารแข็งหรือร้อนจัด และไม่ใช้ลิ้นหรือนิ้วแตะบริเวณแผล แปรงฟันตามปกติแต่เบามือรอบแผลผ่าตัด งดบุหรี่และแอลกอฮอล์ให้มากที่สุด เพราะส่งผลต่อการหายของแผลและการยึดติดของกระดูก

อาการแบบไหนที่ควรรีบกลับไปหาหมอ

โดยปกติอาการปวดและบวมควรดีขึ้นเรื่อยๆ ในแต่ละวัน หากปวดรุนแรงขึ้นแทนที่จะลดลง มีไข้ บวมมากขึ้นหลังผ่านไปหลายวัน เลือดไหลไม่หยุด หรือรากฟันเทียมรู้สึกโยก ควรติดต่อทันตแพทย์โดยเร็วโดยไม่ต้องรอถึงนัด

ไม่น่ากลัวเท่าที่คิด แต่ต้องเตรียมตัวให้พร้อม

ความกลัวเจ็บเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ แต่ไม่ควรเป็นเหตุผลที่ทำให้ต้องอยู่กับช่องว่างของฟันที่หายไปนานเกินไป เพราะยิ่งปล่อยไว้ กระดูกขากรรไกรก็ยิ่งยุบตัวและทำให้การรักษายากขึ้น หากกำลังลังเลเรื่องทำรากฟันเทียม ลองปรึกษาทันตแพทย์เพื่อประเมินสภาพช่องปาก สอบถามเรื่องการควบคุมความเจ็บปวดที่เหมาะกับตัวเอง และวางแผนวันพักฟื้นให้เหมาะกับชีวิตประจำวัน แล้วจะพบว่าเรื่องที่เคยน่ากลัว อาจง่ายกว่าที่คิดไว้มาก